Από την προγιαγιά σου, που ελαφρύ να είναι το χώμα που την σκεπάζει, έως και σένα την ακαμάτρα που όταν σου λένε για φύλλο ανοίγεις να σχίσεις σελίδα από τετράδιο, όλες και όλοι ονειρευόμαστε την τέλεια τεράστια κουζίνα, για να βγάλουμε τον master chef από μέσα μας ή απλά να αναδείξουμε το σπίτι μας.

Και η αλήθεια είναι ότι η κουζίνα είναι η καρδιά του σπιτιού για πολλούς λόγους. Όλοι θα περάσουμε από εκεί, εκεί θα μαγειρέψεις για να περιποιηθείς τους δικούς σου ανθρώπους και τον εαυτό σου και θα έρθεις κοντά με τους άλλους μέσω του φαγητού. Όποτε λογικό είναι να θες να τη πετύχεις την άτιμη για να την ευχαριστηθείς. Έλα όμως που το πως θα την σχεδιάσεις και τι θα επιλέξεις, δεν είναι και τόσο απλό…

Open plan or what

Παλιότερα επιλέγαν η κουζίνα να είναι ξεχωριστό δωμάτιο ώστε να απομονώνεται, και μαζί με αυτό να απομονώνονται και οι μυρωδιές από το μαγείρεμα (αχ αυτή η ψαρίλα και το κουνουπίδι) αλλά και η πιθανή ακαταστασία όπως θα σου έλεγε κάποια παλιά νοικοκυρά, που ήταν δούλα και κυρά. Αργότερα την ψιλοάνοιξαν με ένα πάσο και κατά προτίμηση ήθελες ένα σερβιτόρο από την άλλη μεριά να του πασάρεις τα πιάτα. Και τα τελευταία χρόνια, η open plan κουζίνα ήταν τάση και είχαν βαριαναστενάξει οι οικοδόμοι να γκρεμίζουν τοίχους σε ανακαινίσεις. Βέβαια, η μόδα ρόδα είναι και γυρίζει, και τώρα τελευταία η τάση να έχεις την κουζίνα κλειστή όλο και συζητιέται. Σε όλες τις προτάσεις υπάρχουν υπέρ και κατά, τα οποία αγαπητοί μου, πρέπει να τα ζυγίσεις και να αποφασίσεις τι έχει περισσότερη σημασία για σένα.

Η open plan κουζίνα έχει το πλεονέκτημα ότι δεν απομονώνει τον μάγειρα και μεγαλώνει τον κοινό χώρο στον οποίο συναναστρέφονται οικογένεια και φίλοι, αλλά από την άλλη μυρωδιές, θόρυβος και ζέστη ταξιδεύουν παντού. Τα πλεονεκτήματα της κλειστής κουζίνας αναφέρθηκαν ήδη παραπάνω, ενώ το κύριο μειονέκτημα της είναι ότι σε κάνει λίγο αντικοινωνικό και δεν μπορείς να ακούς τα κουτσομπολιά της παρέας στο σαλόνι. Κάτι μεταξύ αυτών των τριών επιλογών υπάρχει και μια άλλη που την βλέπουμε συχνά τα τελευταία χρόνια. Είναι να υπάρχουν γυάλινες πόρτες με μεταλλικό frame, οι οποίες όταν μένουν ανοιχτές επιτυγχάνουν το open plan αίσθημα και όταν κλείνουν για να απομονωθούν, εξακολουθούν να δίνουν την ίδια αίσθηση μέσω του τζαμιού. Προσωπικά, είναι μια λύση που θα προτιμούσα στον δικό μου χώρο αν η διαρρύθμιση του σπιτιού μου το επέτρεπε.

Δάπεδο

Και αφού αποφασίσεις μεταξύ ανοιχτής ή κλειστής ή κάτι ενδιάμεσο, και δεδομένου ότι η διαρρύθμιση σε υπάρχον σπίτι επιτρέπει την μία ή την άλλη επιλογή, μετά καλείσαι να αποφασίσεις για το δάπεδο και έπειτα για την διαρρύθμιση. Ως προς το δάπεδο, υπάρχει ένας χρυσός κανόνας που παραμένει διαχρονικός, και αυτός είναι ότι πρέπει να επιλεχθεί υλικό υψηλής αντοχής για δάπεδο. Και αυτό μπορεί να δημιουργήσει μια επιπλοκή στο open plan σχέδιο γιατί ή το ίδιο δάπεδο θα επεκτείνεται και στο σαλόνι ή θα πρέπει με ένα τσαχπίνικο τρόπο να το διαχωρίσεις από το υπόλοιπο σπίτι χωρίς να βγάζει μάτι. Φυσικά, το ζήτημα του κόστους και ότι θα κάνεις μια πολύ επεμβατική αλλαγή, αν χρειαστεί να αλλάξεις το δάπεδο, πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψιν. Ποια όμως θεωρούνται υψηλής αντοχής υλικά; Κεραμικά πλακάκια κατάλληλα για πάτωμα, βιομηχανικό πάτωμα όπως polished concrete, αν επιθυμείτε την ζεστασιά του ξύλου, τότε χρειάζεστε μασίφ σκληρό ξύλο, πέτρινα πατώματα όπως slate ή limestone, αλλά και vinyl ρολά και laminate. Σε όλα αυτά υπάρχουν υπέρ και κατά, που δεν θα αναλυθούν εδώ γιατί θα ξημερωθούμε, αλλά μεταξύ αυτών έχετε ήδη πάρα πολλές επιλογές που θα καλύψουν τις ορέξεις σας, αλλά και θα συμφωνήσουν με το μπάτζετ σας. Ένα από τα tips που άκουσα κάποτε από έναν αρχιτέκτονα και μου συντάραξε το είναι μου, ήταν ότι όσο πιο busy στο μάτι είναι το δάπεδο τόσο πιο πρακτικό, μιας και κρύβει σημάδια και βρωμιές, που ειδικά στην κουζίνα θα έχεις πιο συχνά από οπουδήποτε αλλού. Είδατε τι μαθαίνουμε; Τι μίνιμαλ και clean looks; Δάπεδο που να προκαλεί επιληπτικό σόκ λοιπόν και σώθηκες από την λάτρα!

Διαρρύθμιση

Κάποιοι ειδικοί λένε επίσης ότι αφού διαλέξεις το δάπεδο, τότε ο πάγκος της κουζίνας πρέπει να επιλεχθεί ανάλογα ώστε να ταιριάζει, αλλά πριν φτάσουμε σε αυτό, ας δούμε την διαρρύθμιση. Θες νησίδα μέσα στην μέση, που εγώ πολύ το αγαπώ αυτό το λούκ, ή στην άκρη σαν πάσο; Ή μόνο πάγκους και ψηλά μονοκόμματα στοιχεία σε διάφορα σχήματα, όπως Π, L και γενικά βάλε και αλλά γράμματα να δούμε αν θυμάσαι την αλφάβητο…

Υπάρχουν άπειροι συνδυασμοί και ειδικοί, όπως αρχιτέκτονες, διακοσμητές ή ακόμη και το ενημερωμένο προσωπικό καταστημάτων που πουλάνε κουζίνες (που συνήθως είναι και σχεδιαστές οι ίδιοι), μπορούν να σας συμβουλέψουν και να προτείνουν διάφορες εναλλακτικές. Συνήθως σε κάθε διαρρύθμιση προσπαθούμε να ακολουθούμε το τρίγωνο εργασίας που φέρνει την εργονομία στο design, και είναι ένα νοητό τρίγωνο μεταξύ ψυγείου, φούρνου και νεροχύτη. Βέβαια τι τρίγωνο και αηδίες αν η κουζίνα σου είναι όλα σε μια γραμμή; Εκεί όσο και να το φανταστείς πάλι μια γραμμή είναι, απλά προσπαθείς να έχουν μια εύλογη απόσταση το ένα από το άλλο. Αν τα γκουγκλάρετε, θα βρείτε εύκολα τις ιδανικές αποστάσεις ανάλογα το σχήμα της κουζίνας αλλά δεν θα έχανα πολύ χρόνο μελετώντας τα, μιας και οι ειδικοί τα παίρνουν πάντα υπόψιν τους και η κουζίνα σου αποκλείεται να έχει τις ίδιες ακριβώς διαστάσεις με τα παραδείγματα που θα βρεις στο διαδίκτυο. Απλά ρίξτε μια ματιά να έχετε μια ιδέα.

Νησίδα μήπως κανείς;

Η νησίδα σίγουρα δίνει luxury feeling σε μια κουζίνα αλλά απαιτεί και αρκετό χώρο, οπότε σίγουρα όσο και να την λαχταράτε, δεν θα χωρέσει σε μικρή κουζίνα. Στην νησίδα σίγουρα θα προσθέσετε αποθηκευτικό χώρο με ντουλάπια ή με συρτάρια, τα οποία αν είναι βαθιά και με διπλά layers είναι αρκετά πρακτικά γιατί βλέπεις πιο εύκολα τι αποθηκεύεις. Αλλά μπορείτε να θυσιάσετε κάποιο μέρος του αποθηκευτικού χώρου, προσθέτοντας καθίσματα είτε ως σκαμπό μπαρ, είτε αν έχετε ακόμη περισσότερο χώρο επεκτείνοντας την νησίδα σε τραπέζι με καρέκλες. Επίσης, η νησίδα μπορεί να έχει μόνο πάγκο εργασίας ή νεροχύτη ή εστία ή και τα δύο τελευταία, αν είναι μεγάλη νησίδα, μιας και ο νεροχύτης με την εστία πρέπει να έχουν μια απόσταση μεταξύ τους. Απλά θα πρέπει να μεριμνήσετε ότι αν βάλετε τον νεροχύτη στην μέση του δωματίου θα πρέπει η υδραυλική εγκατάσταση να το επιτρέπει – κοινώς θα έχετε σκάψιμο και ο υδραυλικός θα πρέπει να το γνωρίζει προτού ξεκινήσει εργασίες. Και αν βάλετε την εστία σας εκεί, θα πρέπει να φροντίσετε να έχετε εγκατάσταση για απορροφητήρα ή να δώσετε μισό νεφρό για εστία με ενσωματωμένο απορροφητήρα, που μπορεί να φτάσει άνετα την δεκαπλάσια τιμή μιας απλής εντοιχισμένης εστίας. Ό,τι και αν αποφασίσετε, αν μπορέσετε να έχετε μια νησίδα με καθίσματα θα σας φέρει κοντά με την οικογένεια μιας και θα μπορούν όλα τα μέλη της οικογένειας να μαζευτούν εκεί όσο κάποιος μαγειρεύει. Επίσης ας είμαστε ρεαλιστές… ο σύγχρονος τρόπος ζωής που τρως στο πόδι ποστάροντας συγχρόνως στο Instagram το θέλει το σκαμπό του.

Πάγκος εργασίας

Και αφού έχεις τελειώσει με την διαρρύθμιση και αν θα έχεις ή όχι νησίδα, την οποία δεν θα ξανά αναφέρω γιατί παίζει να με μηνύσετε από τις τόσες φορές που την διαβάσατε… τι άλλο τώρα; Διαλέγουμε υλικό και χρώμα για πάγκο εργασίας και για τα ντουλάπια μας, βεβαίως, βεβαίως. Και στα δύο αυτά υπάρχουν πολλά υλικά και ας μην αναφέρω τα χρώματα γιατί μπορείτε να διαλέξετε άπειρα.  Όπως προανέφερα πολλοί ισχυρίζονται πως ανάλογα με το πάτωμα διαλέγεις τον πάγκο σου. Εγώ εδώ θα περιοριστώ στο ποια υλικά είναι κατάλληλα μιας και ο πάγκος είναι βαριάς χρήσεως.

Έχουμε και λέμε:

• Quartz: μεγάλη αντοχή σε γρατζουνιές, λεκέδες και θερμότητα, ποικιλία χρωμάτων αλλά αρκετά ακριβό
• Γρανίτης: επίσης υψηλής αντοχής υλικό και στην θερμότητα, αντιβακτηριδιακό, ποικιλία χρωμάτων αλλά πιο οικονομικό από quartz, δεν θέλει σκληρά καθαριστικά ή σύρμα για καθαρισμό
• Μάρμαρο: μπορεί να φτάσει την τιμή του quartz, ποικιλία αλλά κάθε κομμάτι είναι μοναδικό, λεκιάζει και χαράζεται και θέλει ειδικά καθαριστικά
• Corian: ακρυλικό υλικό, ποικιλία χρωμάτων, πιο οικονομικό από γρανίτη, υψηλής ανθεκτικότητας και δεν θαμπώνει ή αποχρωματίζεται, αλλά χαράζεται και δεν είναι τόσο ανθεκτικό στην θερμότητα όσο τα παραπάνω
• Ceramic: ματ ή γυαλιστερό φινίρισμα, μπορεί να φτάσει την τιμή του quartz ή του μαρμάρου, ανθεκτικό στην θερμότητα και υγρασία, μπορεί όμως να χαραχθεί
• Minerva: συνθετικό σαν το Corian αλλά πιο οικονομικό, μεταξένιο φινίρισμα, ποικιλία χρωμάτων
• Ξύλο: αντιβακτηριδιακό, πιο οικονομικό από τα άλλα φυσικά υλικά, αλλά θέλει ανά δυο χρόνια συντήρηση
• Laminate: η πιο φθηνή λύση με ποικιλία σχεδίων, ανθεκτικό στην υγρασία, αντιβακτηριδιακό, μπορεί όμως να ξεφλουδίσει, μπορεί να καεί ή να λιώσει αν ακουμπήσετε κάτι καυτό πάνω του

Τώρα σκεφτείτε τι έχει πιο πολλή σημασία για εσάς και πράξτε ανάλογα. Πάντως όλα τα παραπάνω θεωρούνται ασφαλείς επιλογές.

Ντουλάπια

Ως προς το χρώμα των ντουλαπιών θα έλεγα να ακολουθήσετε ό,τι σας κάνει κέφι και μην πάτε με την πεπατημένη. Αλλά κρατήστε ως συμβουλή πως αν χρησιμοποιήσετε έντονα χρώματα, καλό θα ήταν το πάτωμα και ο πάγκος να είναι πιο ουδέτερα, σε αντίθεση με την συμβουλή παραπάνω του busy pattern. Επίσης, αν έχετε open plan κουζίνα καλό θα ήταν να υπάρχει μια συνέχεια στα χρώματα που θα διαλέξετε μεταξύ κουζίνας και καθιστικού.

Ανάλογα με την διαρρύθμιση, ο ειδικός θα σας βγάλει και ένα σχέδιο για το αν θα έχετε άνω, κάτω ντουλάπια και ψηλά ντουλάπια ή συνδυασμό όλων ή κάποιων από αυτών. Πολλές φορές αν έχουμε λυμένο το θέμα της αποθήκευσης, μπορεί να αποφύγουμε μερικώς ή ολικώς τα άνω ντουλάπια και αντί αυτών να έχουμε ράφια, που βαραίνουν λιγότερο τον χώρο, αλλά προετοιμάσου για φασίνα και ξεσκόνισμα. Τα ψηλά μονοκόμματα ντουλάπια δείχνουν όμορφα και είναι πρακτικά γιατί εκμεταλλεύονται όλο τον χώρο για αποθήκευση, αλλά εγώ προσωπικά θα τα χρησιμοποιούσα σε συνδυασμό με άνω και κάτω. Το να χρησιμοποιήσετε παντού ψηλά μονοκόμματα ντουλάπια θα δώσει ένα επιβλητικό, αλλά άγριο κατ’ εμέ αποτέλεσμα.

Τα ντουλάπια μπορεί να είναι από μασίφ ξύλο (που είναι αρκετά ακριβό) μέχρι λάκα και βακελίτης. Άλλα υλικά όπως γυαλί και βιεννέζικη ψάθα μπορούν να δώσουν ιδιαίτερο ύφος στην πρόσοψη. Προσοχή όμως, το μεν απαιτεί να είναι όλα τακτοποιημένα γιατί αλλιώς εκτίθεσαι ανεπανόρθωτα, το δε αν έχει μεγάλα κενά θα αφήνει το περιεχόμενο σκονισμένο.

Τα βαθιά συρτάρια αντί για κάτω ντουλάπια, όπως είπαμε και προηγουμένως, είναι άκρως εξυπηρετικά και ειδικά για κατσαρόλια είναι αυτό που πρέπει.

Splashback

Ή αλλιώς η πλάτη της κουζίνας (νομίζω…). Όπως και να έχει και εδώ έχεις απέραντη ποικιλία, αλλά θέλει μεγάλη προσοχή, μιας και ως τώρα έχετε επιλέξει όλα τα υπόλοιπα και αν τα πλακάκια ή το χρωματιστό γυαλί ή ό,τι άλλο, τέλος πάντων, διαλέξεις δεν ταιριάζει με τα υπόλοιπα, θα είναι πολύ εύκολο να καταλήξεις με κουζίνα τρικολόρε, που θα έλεγε και η μάνα μου. Οπότε προσοχή, όχι τόσο στην υφή αλλά στα χρώματα και τα σχέδια, γιατί αν κάτι από τα προαναφερθέντα είναι έντονο, εδώ θα παίξεις σίγουρα διακριτικά. Επίσης, θα μπορούσε να αποτελεί και συνέχεια του υλικού του πάγκου, ώστε να μην μπερδεύουμε πολλά και διαφορετικά.

Ηλεκτρικές συσκευές

Υπάρχει πληθώρα από μάρκες για όλα τα βαλάντια και πρέπει να σκεφτείς αν κάποιες από αυτές θα ήθελες να μην φαίνονται και να είναι εντοιχισμένες. Προσωπικά έχω ανάμεικτα αισθήματα για το ψυγείο, γιατί αν είναι ωραίο, βλέπε Smeg ή μια εντυπωσιακή ντουλάπα με γυαλί, θες να το εκθέσεις. Αλλά αν είναι αδιάφορο, κρύψε το να είναι και πιο διακριτικό. Αλλά ως προς το πλυντήριο πιάτων, όπως και πλυντήριο ρούχων και στεγνωτήριο αν τα έχεις στον χώρο της κουζίνας, είμαι απόλυτη. Κρύψε τα πάραυτα. Αν όμως τα δύο τελευταία τα έχεις σε laundry room το οποίο θα αναλύσω σε άλλο άρθρο, έχεις το ελεύθερο από μένα να τα κάνεις ότι θες.

Άλλες κούλ ηλεκτρικές συσκευές είναι τα ψυγεία κρασιών με dual zone ώστε να διατηρούν στην κατάλληλη θερμοκρασία όλων των ειδών τα κρασιά, για τους πότες.

Φωτισμός

Ωραίο κεφάλαιο και σίγουρα χρειάζεται ξεχωριστή ανάλυση από εδώ για να μην σας αλλάξω τα φώτα με ένα ήδη μακροσκελές άρθρο. Οπότε εν συντομία, αν έχετε άνω ντουλάπια, και θέλετε να κάνετε κάτι στον πάγκο και αφού έχει νυχτώσει, φροντίστε να έχετε τον σωστό φωτισμό κάτω από τα ντουλάπια. Αν θέλετε την φιοριτούρα σας και το κατιτίς παραπάνω, ωραία φαίνεται κ η led ταινία στα κάτω ντουλάπια στην εσοχή γιατί δημιουργεί ατμόσφαιρα. Και αν έχετε κ εκείνο το ορθογώνιο πράγμα, που μου απαγορεύεται να πω το όνομα του, στην μέση του δωματίου, ε, βάλτε και τίποτα ωραία κρεμαστά φωτιστικά για να βλέπετε και τι τρώτε αν κάθεστε εκεί.

Γενικά tips

Έξυπνες λύσεις, όπως να βάλεις αν τα αντέχει η τσέπη σου εντοιχιζόμενο(ύς) φούρνο(υς) στο ύψος των ματιών, ώστε να μην κοψομεσιάζεσαι να σκύβεις, είναι must. Ο πληθυντικός για αυτούς που μαγειρεύουν συχνά και μάλιστα τραπεζώνουν, οπότε το να έχεις δύο φούρνους θα σου λύσει τα χέρια, ακόμη και για να διατηρείς ζεστά τα φαγητά για τους αχαΐρευτους που αργούν στο κάλεσμα. Επίσης υπάρχουν και κάτι φούρνοι multifunctional που λειτουργούν παράλληλα και ως φούρνος μικροκυμάτων και κάτι άλλοι τελευταίοι που έχουν air fry λειτουργία. Όχι ότι είχα και στο χωριό μου, αλλά θα απαλλαγείς από δύο επιπλέον συσκευές με αυτόν τον τρόπο αλλά με το αζημίωτο, φυσικά.

Κανένας αποθηκευτικός χώρος δεν θα είναι ποτέ αρκετός οπότε αξιοποιείστε κάθε μέτρο και γωνιά. Ακόμη και αν θεωρείτε ότι έχετε λίγα πράγματα και ο χώρος φτάνει και περισσεύει, σε βάθος χρόνου είναι σίγουρο πως θα αυγατίσουν και θα ψάχνεστε που να τα βολέψετε.

Με αυτό στο μυαλό, προτιμήστε τις τροφοθήκες με συρτάρια που μπορούν να χωρέσουν όλα τα καλούδια σας και κυρίως να τα βλέπετε. Από εμπειρία όμως θα σας έλεγα να αποφύγετε τις κατασκευές που τραβιούνται ολόκληρες έξω, γιατί με τον καιρό και το βάρος που σηκώνουν θα κρεμάσουν και προτιμήστε σε ένα σταθερό ντουλάπι να βγαίνουν συρτάρια.

Άλλοι αποθηκευτικοί χώροι που πρέπει να σκεφτείτε είναι ράφια ή θήκες για τα μπαχαρικά σας αν έχετε αρκετά και δεν θέλετε να τα ψάχνετε πίσω από την ζάχαρη και τα μακαρόνια. Ράφια, επίσης, για βιβλία μαγειρικής, αν χρησιμοποιείτε, γιατί που να τρέχω κάθε τόσο στο γραφείο να τα βρω; Και το πιο SOS του διαγωνίσματος για σήμερα… αν δεν έχετε αποθηκάκι ή ένα laundry room εκεί κοντά, να φτιάξετε ένα τουλάχιστον ψηλό ντουλάπι χωρίς ράφια εσωτερικά, ώστε να κρύβετε όλα τα ψηλά και άχαρα. Δηλαδή, σκούπες ηλεκτρικές και μη, σφουγγαρίστρες, κουβάδες (αυτοί δεν είναι ψηλοί αλλά πάνε με τις σφουγγαρίστρες, τι φταίω) και σανίδες σιδερώματος. Όχι ότι θα τα έχετε όλα αυτά σε πληθυντικό, αλλά είπα να υπερβάλω λίγο για να σας πείσω ότι δεν έχει κανένα νόημα να φτιάξεις σπιταρόνα με κουζινάρα και να αφήνεις σε κοινή θέα την σκούπα.

Μην τσιγκουνεύεστε τις πρίζες. Και αν βάλεις νησίδα (ούπς το είπα πάλι), κότσαρε κ εκεί, δεν πάνε χαμένες. Τόσα iPhone, tablets, air fryers έχεις…

Αν έχεις χώρο για διπλό νεροχύτη, προτίμησε στον μισό να βολέψεις το στεγνωτήρι πιάτων, ειδικά αν έχεις open plan κουζίνα, γιατί δεν είναι σικ, χρυσή μου, να δείχνεις όσα έπλυνες και είναι ακόμη εκεί.

Επιτέλους…επίλογος

Εν κατακλείδι, το ζήτημα κουζίνα δεν είναι απλό, κυρίες και κύριοι, και σίγουρα δεν μπορεί να καλυφθεί σε ένα άρθρο. Κοινώς, θα βαρεθείτε να με διαβάζετε να προτείνω διάφορα περί κουζίνας. Αλλά χαλάλι, γιατί εκεί τρώμε, φροντίζουμε τους οικείους μας, χαλαρώνουμε, συναντιόμαστε μετά από μια δύσκολη μέρα, διασκεδάζουμε και ως κέντρο του σπιτιού, που λέγαμε και στην αρχή, πρέπει να το περιποιηθούμε αναλόγως. Για αυτό, κάντε έναν συνδυασμό πρακτικών tips με ό,τι γουστάρετε να έχετε μέσα στην κουζίνα σας και τότε θα έχετε την κουζίνα των ονείρων σας. Ευκολάκι!

Φιλιά μέχρι το επόμενο!!!

Design geek in Athens